แม่พิมพ์สร้างพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษที่ใช้สร้างมาแล้วจริงๆ

ขออนุญาตเวปพลังจิตครับ

กระทู้นี้เกิดจากแรงบันดาลใจ อยากให้อนุชนคนรุ่นหลังได้เห็นแม่พิมพ์ที่ใช้สร้างพระแก้ว ๒๕ พุทธศตวรรษมาแล้วจริงๆ เป็นของแท้ๆที่ช่างแก้วคนสุดท้ายอย่างผม ที่มีความประสงค์ดี อยากให้คนรุ่นหลังได้เห็น

ความจริงผมไม่น่าจะเรียกตัวเองว่า "ช่างแก้วคนสุดท้าย" แต่ที่เรียกเช่นนี้เพราะ ช่างแก้วคนสุดท้ายที่ผมเห็นเขาปั๊มพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษกับตาตนเองเมื่อปลายปี พ.ศ. 2561 นั้น ชุดนั้นหรือทีมนั้นต่างหาก ที่เป็นทีมสุดท้ายของโรงงานแก้วเจษฏา แต่ทุกคนเงียบกริบ ถือว่า ธุระไม่ใช่ หรือไม่ก็คือ ถ้าไม่ให้เงินเขาจำนวนมากพอ เขาก็ขี้เกียจมาเป็นธุระ

ผมในฐานะที่เคยเป็นผู้จัดการฝ่ายผลิต มีหน้าที่ดูแล ควบคุม ทั้งในด้านฝีมือแรงงาน และด้านคุณภาพสินค้าโดยตรง (Quality Control) และอื่นๆ ไม่อาจนิ่งดูดายได้

ยิ่งประกอบกับไม่กี่เดือนนี้ที่ผ่านมา มีบุคคลคนหนึ่งโทรศัพท์มาหาผม บอกว่า เขาไปรับซื้อเศษเหล็กมาจากที่ใดที่หนึ่ง เป็นแม่พิมพ์เหล็กที่ใช้สร้างพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษ มีจำนวนประมาณ 20 ชุด เรื่องราวหลังจากนี้ผมคงไม่ขอพูดต่อ เพราะผมอายุ 70 ปีแล้ว และผมเห็นแม่พิมพ์เหล่านี้ตอนยังใช้งานได้ดีอยู่มานับไม่ถ้วน ผมจะเอาไปทำอะไรในราคาสูงเหมือนของใหม่

ถ้าท่านใดมีแม่พิมพ์เหล็กพระแก้ว 25 ศตวรรษอยู่ อยากให้เห็นเป็นวิทยาทานก็เชิญโพสต์รูปได้ครับ ผมจะขออนุโมทนาบุญ

 

สำรองพื้นที่

 

สารบัญ

หน้าที่ 1

 

ในภาพนี้คือ แม่พิมพ์เหล็กที่กำลังถูกใช้งานจริง ขนาดชิ้นงานคือพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษขนาดห้อยคอ ผมเห็นและถ่ายรูปนี้เมื่อประมาณปลายปี พ.ศ. 2561 ที่ ณ เตาหลอมแก้วภายในโรงงานแก้วเจษฏา

 

เป็นแม่พิมพ์เหล็กชนิด Pressed Glass 1 : 3

 

บนเตาหลอม พื้นของตัวเตา ช่างผู้หญิง "ช่างม้วนขนาดเล็ก" ยื่นปลายเหล็กที่ม้วนแก้วมาป้ายลงแม่พิมพ์ตัวเมีย

ล่าง ไกลสุดคือเจ้าของโรงงานแก้วเจษฏา

เถิบเข้ามา ช่างผู้หญิงเสื้อลายแดง ช่างดูแลเครื่องกดปั๊ม Pressed Glass ชนิดไฟฟ้า

เถิบเข้ามา ช่างผู้หญิงเสื้อลายตารางสีขาวกับฟ้า ช่างกรรไกรตัดน้ำแก้วที่ป้ายแม่พิมพ์ตัวเมียให้มีปริมาณพอดี

เถิบเข้ามา ช่างผู้หญิงเสื้อน้ำเงินเข้ม ช่างกดปุ่มสวิทและควบคุมเดือยกดและเปิดแม่พิมพ์ ยกชิ้นงานมาไว้หลังตัวช่างเอง

 

ช่างขนย้ายชิ้นงานเข้าเตาอบ

 

พระแก้ว 25 พุทธศตวรรษมีหลายขนาด ขนาดห้อยคอ ขนาดหน้าตัก 2" 3" 4" 4" ครึ่ง 5" 5" ครึ่ง และของผมขนาดหน้าตัก 9"

มีทุกปาง

มีทุกสีและทุกชนิดของสี เช่น สีโปร่งแสง สีสว่างในที่มืด uranium glass ไปถึงสีกึ่งโปร่งแสง ที่สุดสีทึบแสงทุกชนิดของการคลุกสีแก้ว

มีทุกชนิดของแก้ว ในไทยทั้งหมดเป็นแก้วโซดาไลม์ซิลิก้า แต่สำหรับผมมีรุ่นที่ทำจากแก้วคริสตัล (หากมีเวลาจะโพสต์รูปภาพให้ชมกันครับ)

ในไทยทุกคนสร้างด้วยเทคนิค Pressed Glass แต่ที่ผมสร้างมีทั้งเทคนิค Mouth Blown Glass, Pressed Glass และ Lost Wax Glass ซึ่งถือว่ามากที่สุด

 

มีพ่อค้าท่านหนึ่ง ท่านติดต่อผมมาเมื่อประมาณกลางปี พ.ศ. 2561 ท่านส่งรูปนี้มาให้ผม บอกว่า ท่านเป็นเจ้าของโรงงานแก้วแห่งหนึ่ง ยังสร้างพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษหน้าตัก 5" อยู่ โดยโรงงานผลิตสินค้าหลายชนิด พระแก้วเป็นเพียงสินค้าตัวหนึ่งของท่าน ท่านจะขายผมในราคาองค์ละ 350 บาท มีทุกสี จัดส่งฟรี (คละสีคละปางคละแบบได้)

ท่านยังบอกว่า บรรจุโฟมพิมพ์ลึกลายพระแก้วทุกองค์ ทุกปาง ทุกขนาด ไว้ใจได้ว่าไม่แตก และถ้ารถของโรงงานแก้วส่งมาถึงบ้าน หากตรวจแล้วมีแตกร้าว หรือไม่พอใจก็ไม่ต้องจ่ายเงิน

 

เมื่อประมาณกลางปี พ.ศ. 2556 ทางโรงงานแก้วบูรพาได้ให้รถของโรงงานส่งแม่พิมพ์เหล็กสร้างพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษขนาดหน้าตัก 9" ที่ผมฝากให้โรงงานแก้วบูรพาหาทางสร้างด้วยเทคนิคกดปั๊มและเป่าแก้วด้วยปอด หลังจากที่ผมเคยใช้แม่พิมพ์ชุดเดียวกันนี้ให้โรงงานแก้วเจษฏาสร้างด้วยเทคนิคเป่าแก้วด้วยปอดและกดปั๊มในปี พ.ศ. 2548 กลางปี พ.ศ. 2549 จึงสำเร็จเทคนิคเป่าแก้วด้วยปอด และปี พ.ศ. 2550 (จำเดือนไม่ได้) สำเร็จเทคนิคกดปั๊มแต่องค์เดียว และไม่ยอมสร้างอีก เพราะขาดอุปกรณ์โดยเฉพาะ

 

องค์นี้เป็นองค์ที่โรงงานแก้วเจษฏาตั้งใจทดลองสร้างด้วยเทคนิคกดปั๊ม Pressed Glass สำเร็จเพียง 1 องค์ แต่หลังจากนั้นไม่ยอมรับสร้างด้วยเทคนิคนี้อีก ปัญหาคืออุปกรณ์ 2 อย่างที่ขาดแคลนไป (หากสั่งซื้อหรือสั่งทำต้องใช้เงินหลักหลายแสนเกือบล้านต่อการสร้างเพียงครั้งละไม่กี่องค์) ผมจึงเก็บความรู้นี้ไปทำต่อและไปสำเร็จที่โรงงานแก้วโลตัสคริสตัล สำเร็จได้ด้วยเทคนิค Lost Wax Glass



น้อมถวายไว้แล้วในพระพุทธศาสนา

 

ด้านล่างนี้คือ พระแก้วหน้าตัก 9 นิ้ว ที่ผมเก็บรวบรวมความรู้ความสามารถทั้งหมด ไปร่วมประสานงานกับหัวหน้าช่างแก้วแผนก Lost Wax Glass ของโรงงานแก้ว Lotus Crystal ระยองซึ่งที่นั่นมีอุปกรณ์ครบในขณะนั้น และด้วยการอนุมัติอนุญาตจากคุณกฤษเจ้าของโรงงานแก้วโลตัสคริสตัล ระยอง ให้ร่วมงานกันได้ ถึงขนาดนั้นยังใช้เวลากว่าจะสำเร็จก็ 2-3 ปี

 

วิถีหรือขบวนการตั้งแต่เริ่มสร้างแม่พิมพ์เหล็กสำหรับสร้างพระแก้ว (สมัย 24 และ 25 พุทธศตวรรษ) (พอถึงสมัย 26 พุทธศตวรรษ วิธีต่างๆอาจมีการเปลี่ยนแปลงแบบก้าวกระโดด เช่น การใช้เครื่อง CNG ผ่านการออกแบบ 3 มิติในคอมฯ ไม่ต้องไปปั้นหุ่นต้นแบบ ไม่ต้องทำหุ่นทองเหลืองมาเป็นต้นแบบการฟอร์ซสปาร์คให้ยุ่งยากต่อไป)

ในที่นี้ผมเริ่มสร้าง มกราคม พ.ศ. 2548 แม่พิมพ์เสร็จกลางปี พ.ศ. 2548 ทดลองแม่พิมพ์หลายวาระ ใช้เวลาอีก 1 เดือน รวมๆตั้งแต่วันที่จ้างช่างปั้นหุ่นขี้ผึ้งจนกว่าจะแน่ใจว่า แม่พิมพ์ใช้งานได้รวมเวลา 6-7 เดือน

หลังจากแม่พิมพ์บริหารงานได้คล่องแล้ว ผ่านกระบวนการใช้ช่างแก้วที่ได้พัฒนาฝีมือแรงงานเฉพาะด้านการขึ้นรูปพระแก้วกับแม่พิมพ์ชุดนี้อีกประมาณ 10 เดือน

หลังจากนั้นจึงเป็นขบวนการผลิตจริงอีกประมาณ 2 เดือน

 

งานสร้างพระแก้วที่ใช้เทคนิคการขึ้นรูปใดก็แล้วแต่ ถ้าใช้แม่พิมพ์เหล็ก จะต้องทนความร้อนของน้ำแก้วในช่วงที่ช่างม้วนแล้วมาหยอดในแม่พิมพ์ บางช่างบอกว่า ช่วง 800 C - 900 C บางช่างบอกว่าถึงแม้จะแค่ 900 C แต่การสร้างต่อเนื่องนาทีละหนึ่งองค์อย่างสมัยปี พ.ศ. 2498 - 2535 มันเป็นการสร้างในปริมาณมากและต่อเนื่องตั้งแต่ 08:00 - 17:00 น. เป็นส่วนใหญ่ และยังมีบางครั้งบางคราวเร่งผลิตให้ทันต่อความต้องการของตลาด ยังมีบางช่วงผลิตปั๊มตั้งแต่ 08:00 - 24:00 น. ก็ยังเคยมีมาแล้ว ดังนั้นเหล็กต้องดีมากๆ

 

ส่วนการสร้างหลังจากปี พ.ศ. 2535 มานั้น บางทีเราไม่ต้องเร่งความเร็ว เราอาจจะใช้หัวแก๊สพ่นไฟเลี้ยงเอาไว้ เหล็กอาจลดคุณภาพลงได้ตามความจำเป็น

สมัยที่ผมดูแลการสร้างพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษด้วยตัวเอง อยู่หน้าเตาหลอมเอง ดูแลทุกขั้นตอนเองนั้นคือปี พ.ศ. 2516 - 2520 สมัยนั้นที่โรงงานแก้วที่ผมดูแลอยู่ บ่อยครั้งเราสร้างพระแก้ว 25 พุทธศตวรรษทุกรุ่น ทุกสำนัก ทุกวัด ทุกแห่ง ทุกสี และทุกขนาดกันตั้งแต่ 08:00 - 21:00 น. นาทีละ 1 องค์ต่อ 1 แท่นปั๊ม ของโรงงานแก้วคุณพ่อผมมี 2 แท่นปั๊ม แต่มีบางโรงงานเขามี 1 แท่นบ้าง 2 แท่นบ้าง ไปถึง 8 แท่นบ้าง ทั้งหมดทราบว่ามีถึงเกือบ 20 โรงงาน ต่อมามีเจ้าของโรงงานแก้วแห่งหนึ่งเคยให้สัมภาษณ์ในสาธารณะว่า เขาคิดว่ามีแค่ 12 - 14 โรงงานเท่านั้น

 

องค์นี้ทางโรงงานแก้วเจษฏาทดลองสร้างเนื้อตันๆจากแก้วโซดาไลม์ซิลิก้า ความร้อนของน้ำแก้วขณะที่ทำการหยอดอยู่ที่ประมาณ 1,300C

การขึ้นรูปองค์นี้สำเร็จโดยมีท้าวสักกะเทวราชเป็นผู้ให้สัญญาณการสร้าง (เอาไว้จะเล่าให้ฟังหากมีโอกาส)

 

ผิดกับพระแก้วด้านล่างต่อไปนี้ที่หล่อแก้วที่ 800C เทน้ำแก้วลงแม่พิมพ์ปูนปลาสเตอร์ทนความร้อน ดังนั้น แก้วคริสตัลที่มีจุด melting point ต่ำกว่า 880C ย่อมได้เปรียบกว่า เพราะในเมื่อจุด melting point ต่ำกว่า จุด annealing point ก็จะต่ำกว่าด้วย